Dermatoskopija

Šta je dermatoskopija?

Dermatoskopija je neinvazivna bezbolna metoda koja nam omogućava da
uočimo niz struktura u promjenama na koži koje su inače nevidljive golim
okom, pomoću posebnog aparata dermatoskopa. Pomoću dermatoskopa
promatramo strukture u epidermu, dermoepidermalnoj granici i površnom
dermu.
U dermatoskopiji postoje osnovni morfološki pojmovi – dermoskopski
alphabet, koji omogućavaju dermatolozima postavljanje dijagnoze. Potrebno je
imati dobro obučeno osoblje što podrazumijeva prije svega kontinuirane
edukacije u oblasti dermatoskopije.

Koje su prednosti dermatoskopije?

Većina ljudi zamišlja madež kao tamnu, smeđu promjenu na koži, ali madeži
mogu izgledom biti raznovrsni. Mogu se pojaviti bilo gdje na koži, pojedinačno
ili grupisano. Obično su smeđe boje i različitog oblika. Smeđa boja madeža
potiče od melanina, pigmenta kojeg stvaraju stanice u koži – melanociti.
Izlaganje UV zračenju povećava broj madeža i potiče njihovo tamnjenje.
Najčešće se radi o dobroćudnim promjenama koje ne predstavljaju nikakvu
opasnost za zdravlje, međutim na neke ipak treba obratiti pozornost. To se

odnosi na pigmentne promjene koje mijenjaju veličinu, oblik ili boju, koje
krvare, svrbe, postaju bolne. Ukoliko primjetite navedene promjene na madežu
preporučuje se dermatoskopija te promjene. Na osnovu nalaza
dermatoskopije, preporučuje se dalje praćenje (follow up) na godišnjem nivou
ili u ranijim vremenskim intervalima ili hirurška ekscizija promjene sa
patohistološkom verifikacijom radi potvrde konačne dijagnoze.

Kada se preporučuje raditi dermatoskopiju?

Dermatoskopija povećava sposobnost ranog otkrivanja melanoma u poređenju
sa standardnim kliničkim pregledom. Svake godine bude dijagnosticirano više
novih slučajeva karcinoma kože, nego svih drugih karcinoma zajedno. U slučaju
da primjetite promjene u madežu, u smislu asimetrije, nepravilnosti rubova,
promjenu boje ili povećanje promjera madeža, u slučaju krvarenja ili svrbeža,
svakako se obratite dermatologu radi konsultacije. Pregled madeža se
preporučuje uraditi jednom godišnje, a kod osoba koji predstavljaju rizične
skupine, češće, prema savjetu dermatologa.
U ordinaciji dr. Alendar koristimo kombinovani dermatoskop (za kontaktnu i
nekontaktnu dermoskopiju – bez upotrebe kontaktne tečnosti) i digitalnu
dermoskopiju (Molemax II) uz mogućnost snimanja digitalnih fotografija do
fotografisanja svih pigmentnih promjena na tijelu – Body Mapping.
Digitalna dermatoskopija omogućava praćenje sumnjivih madeža koji se
mijenjaju tokom vremena; pri svakom pregledu, fotografije se pohranjuju i
uspoređuju sa prethodnima, te se u slučaju pojave određenih promjena u
promatranoj leziji, postavlja indikacija za njeno uklanjanje.
Prednosti pregleda madeža uz pomoć digitalnog dermatoskopa su:
• Standardizirani pregled madeža prilikom svake kontrole
• Praćenje razvoja madeža tokom vremena – usporedba izgleda madeža s
prethodnim

• Dubinska analiza strukture, oblika i boje madeža
• Fotodokumentacija – pomaže pri odluci o potrebi za hirurškim uklanjanjem
madeža

Bazocelularni karcinom

Šta je BCC?

Bazocelularni epiteliom ili bazocelularni karcinom je najčešći benigni tumor
kože koji se očituje sporim rastom, lokalnom agresivnošću, ali bez sklonosti
metastaziranju. Javlja se češće kod muškaraca nego kod žena i to kod osoba s
tipovima kože I i II na fotoeksponiranim dijelovima tijela (lice, vrat i dorzumi
šaka).
Najvažniji etiološki faktor u nastanku bazocelularnog epitelioma je pretjerana
izloženost UV zrakama.

Kako prepoznati BCC?

Najčešća lokalizacija je lice (gornje dvije trećine lica), odnosno fotoeksponirani
dijelovi tijela. Pojavljuje se najčešće kao superficijalni i nodularni oblik.
 Superficijalni oblik se očituje u obliku ružičastih ili crvenkastih promjena,
sa često eleviranim rubom i s teleangiektazijama.
 Nodularni oblik se očituje u obliku čvorića sa proširenim kapilarima na
površini, dok se na rubu obično vide biseraste “perle”.
Ostali klinički oblici su ulcerozni, sklerozirajući (sa osobitom sklonošću širenja u
okolna tkiva), te pigmentni oblik (diferencijalno dijagnostički dolazi u obzir
melanom; dermatoskopija je vrlo korisna u diferencijaciji pigmentnog oblika
BCC-a, u odnosu na maligni melanom! )

Kako postaviti dijagnozu BCC-a?

Dijagnoza se postavlja klinički, a potvrđuje dermatoskopijom i patohistološki.

Kako liječiti BCC?

Terapija prvog izbora je svakako hirurška ekscizija. Medutim, u terapiji
superficijalnog BCC-a koristi se imunomodulatorna krema (5% imikvimod,
odnosno 5% Aldara) koja se pokazala jako uspješnom.

Kako spriječiti nastanak BCC-a?

Prevencija BCC-a sastoji se u ograničavanju izlaganju ultraljubičastom zračenju.
Zaštita od sunca podrazumijeva korištenje krema za zaštitu protiv sunca koje bi
trebale imati visok faktor zaštite – SPF 50 +, pokrivanje otkrivenih dijelova tijela
kože šeširima i odjećom, te boravak u hladu.
Pažnja se treba posvetiti samopregledu kože, poznavanju sopstvenih faktora
rizika (genetska predispozicija i tip kože), te dermatološkom pregledu u
regularnim vremenskim intervalima. Cilj navedene prevencije je da se
identificira bazocelularni karcinom kože u najranijoj fazi, čime se omogućava
bolja terapija.